Województwo ¦l±skie

Przeciwko nazwie "Silesia" lub "¦l±ska"
dla metropolii katowickiej
Osobisto¶ci nauki i sztuki z 3 ¶l±skich województw dolno¶l±skiego, opolskiego i ¶l±skiego wystosowały list otwarty do samorz±dowców województwa ¶l±skiego, by nie zawłaszczały nazwy "Silesia" lub "¦l±sk" dla doraĽnych celów promocyjnych i marketingowych jednostek administracyjnych mniejszych niż ogólno¶l±skie.


Katowice, Opole, Wrocław, listopad 2007



Szanowny Pan Piotr Uszok
Prezydent Miasta Katowice
Przewodnicz±cy Górno¶l±skiego Zwi±zku Metropolitalnego



List otwarty

Przył±czaj±c się do inicjatywy Grupy Zobacz ¦l±sk, my, niżej podpisani, wyrażamy głębokie zaniepokojenie z uwagi na promowan± w lokalnych mediach nazwę "Silesia" dla powstaj±cej aglomeracji katowickiej. Chcieliby¶my zwrócić uwagę, że nieporozumieniem jest rezerwowanie historycznej nazwy całego regionu dla administracyjnego wyodrębnienia jedynie jego fragmentu. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że proponowane okre¶lenie ma służyć w tym wypadku do wyróżnienia grupy miast, w skład której wchodz± również miasta pozostaj±ce poza historycznymi granicami ¦l±ska.

We wszystkich encyklopediach ¶wiata termin Silesia - ¦l±sk funkcjonuje jako nazwa krainy historyczno-geograficznej ze stolic± we Wrocławiu. Przez wieki mianem ¦l±ska okre¶lano cały region, wewnętrznie podzielony na Dolny ¦l±sk i Górny ¦l±sk. Bardzo często jednak utożsamiano ¦l±sk z czę¶ci± stołeczn± - dolno¶l±sk±. Sytuacja uległa zmianie w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, kiedy z powodu lęków antyniemieckich ¦l±skiem zaczęto nazywać jedynie przemysłowy okręg, znajduj±cy się już przed II wojn± ¶wiatow± w granicach Polski. Dla osób spoza kraju te wewnętrzne motywy s± niezrozumiałe. W opracowaniach naukowych i przewodnikach termin Silesia - ¦l±sk odnosi się w głównej mierze do obszaru Dolnego ¦l±ska, przemysłowy okręg natomiast kojarzony jest z Katowicami.

Wierzymy, że aglomeracja katowicka, jako silny zespół miast, ma wszelkie szanse na sukces gospodarczy. Apelujemy do jej twórców i entuzjastów, by obrali nazwę najbardziej odpowiedni± dla jej promocji, pozostaj±c± w zgodzie z histori± i obowi±zuj±cym nazewnictwem geograficznym.

¦l±sko¶ć naszego regionu jest naszym wspólnym dziedzictwem. Nie rozmieniajmy go na drobne!


Podpisani z województwa ¶l±skiego:
Prof. dr hab. Antoni Barciak - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Historii
Dr Jerzy Gorzelik - Uniwersytet ¦l±ski, Zakład Historii Sztuki
Dr Zbigniew Hojka - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Historii
Dr Szymon Hrebenda - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Nauk Politycznych
Dr Bogdan Kloch - Dyrektor Muzeum Miejskiego Rybnika
Dr hab. Irma Kozina - Uniwersytet ¦l±ski, Zakład Historii Sztuki
Dr Krzysztof Łęcki - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Socjologii
Dr Zygmunt Partyka - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Nauk Politycznych
Dr Tomasz Słupik - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Nauk Politycznych
Dr Piotr ¦wiercz - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Nauk Politycznych
Dr Jolanta Tambor - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Filologii Polskiej
Dr Jarosław Tomasiewicz - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Historii
Mgr Agnieszka Turoń - Uniwersytet ¦l±ski, Instytut Nauk Politycznych
Dr hab. Barbara Szczypka-Gwiazda - Uniwersytet ¦l±ski, Zakład Historii Sztuki
Henryk Waniek - pisarz, felietonista, malarz

Podpisani z województwa dolno¶l±skiego:
Dr Bogusław Czechowicz - Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Dr Jacek Dębicki - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Mgr Arkadiusz Dobrzyniecki - Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Prof. dr hab. Jan Harasimowicz - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historii Sztuki
Dr Maciej Łagiewski - Dyrektor Muzeum Miejskiego Wrocławia
Prof. dr hab. Jan Kęsik - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Prof. dr hab. Teresa Kulak - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Prof. dr hab. Krzysztof R. Mazurski - Politechnika Wrocławska, Wydział Architektury
Prof. dr hab. Jan Miodek - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filologii Polskiej
Dr Joanna Nowosielska-Sobel - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Prof. dr hab. Marek Czapliński - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Dr Halina Okólska - Muzeum Miejskie Wrocławia
Dr Piotr Oszczanowski - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historii Sztuki
Dr Tomasz Przerwa - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Dr Dariusz Przybytek - Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu, Oddział Zbiorów Kartograficznych
Dr Grzegorz Sobel - Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu, Gabinet ¦l±sko-Łużycki
Prof. dr hab. Grzegorz Strauchold - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Dr Gabriela W±s - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny
Prof. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historii Sztuki
Prof. dr hab. Ro¶cisław Żerelik - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historyczny

Podpisani z województwa opolskiego:
Prof. dr hab. Bogdan Cimała - Uniwersytet Opolski, Wydział Historyczno-Pedagogiczny
Dr Norbert Honka - Uniwersytet Opolski, Instytut Politologii
Prof. dr hab. Czesław Lachur - Uniwersytet Opolski, Wydział Filologiczny
Prof. dr hab. Michał Lis - Uniwersytet Opolski, Instytut Politologii

Podpisani z kraju morawsko-¶l±skiego (Czeska Republika):
[wkrótce]


Do wiadomo¶ci:
Wojewoda ¦l±ski Zygmunt Łukaszczyk
Wojewoda Opolski Ryszard Wilczyński
Wojewoda Dolno¶l±ski Rafał Jurkowlaniec
Prezydent Miasta Bytom Piotr Koj
Prezydent Miasta Chorzów Marek Kopel
Prezydent Miasta D±browa Górnicza Zbigniew Podraza
Prezydent Miasta Gliwice Zygmunt Frankiewicz
Prezydent Miasta Jaworzno Paweł Silbert
Prezydent Miasta Mysłowice Grzegorz Osyra
Prezydent Miasta Piekary ¦l±skie Stanisław Korfanty
Prezydent Miasta Ruda ¦l±ska Andrzej Stania
Prezydent Miasta Siemianowice ¦l±skie Jacek Guzy
Prezydent Miasta Sosnowiec Kazimierz Górski
Prezydent Miasta ¦więtochłowice Eugeniusz Mo¶
Prezydent Miasta Tychy Andrzej Dziuba
Prezydent Miasta Zabrze Małgorzata Mańka-Szulik
Prezydent Miasta Opole Ryszard Zembaczyński
Prezydent Miasta Wrocław Rafał Dutkiewicz
Wydawcy gazet, programów radiowych, portali internetowych


INFORMATOR REGIONALNY WOJ.¦L.
fot. Łukasz Giza / AG  
Jan Miodek, jeden z pierwszych
sygnetariuszy listu otwartego
fot. www.zobaczslask.pl  
Uczestnicy zbiórki podpisów
na wrocławskim Rynku
O prote¶cie przeciwko nazwie "Silesia" dla metropolii okręgu katowickiego napisali:
Dziennik Zachodni 1, Dziennik Zachodni 2
Katowicka Gazeta Wyborcza
Gazeta Wrocławska
Wrocławska Gazeta Wyborcza
Slask.blox.pl
Czytelnicy na forach internetowych
Zagłębiacy przeciwko nazwie "Silesia":
List otwarty Zagłębiaków ws. nazwy
Tożsamo¶ć zagłębiowska a GZM
Autorytety Zagłębia przeciw "Silesii"
Protest przeciw nazwie "Silesia" w TVP 3:
O prote¶cie w Radio TOK FM:
Materiał dĽwiękowy 438 KB

DZIENNIKARZE W BŁĘDZIE »
REGIONY WOJ. ¦LˇSKIEGO:
Ziemia Częstochowska »
Zagłębie D±browskie i Krakowskie »
Żywiecczyzna »
Wschodni Górny ¦l±sk »
MIASTA WOJ.¦LˇSKIEGO »
CIEKAWOSTKI W ¦LˇSKIEM »
FORA REGIONALNE »



Województwo ¶l±skie - jedno z 16 województw, jednostka samorz±du terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 na mocy Ustawy o samorz±dzie województwa z 5 czerwca 1998. Stolic± województwa s± Katowice. Województwo ¶l±skie jest jedynym województwem w Polsce, w którym jest więcej powiatów grodzkich (19) niż powiatów ziemskich (17). HISTORIA. Obecne województwo ¶l±skie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego: katowickiego (oprócz gmin powiatów olkuskiego1 i chrzanowskiego oraz gminy Brzeszcze z powiatu o¶więcimskiego), bielskiego (oprócz gmin powiatów suskiego, wadowickiego i o¶więcimskiego), częstochowskiego (oprócz gmin znajduj±cych się obecnie w powiatach oleskim (6 gmin), pajęczańskim (3 gminy), radomszczańskim (2 gminy) i włoszczowskim (3 gminy), 1 Gmina miejska Sławków znalazła się pocz±tkowo w powiecie olkuskim w woj. małopolskim. 1.I.2002 została, przeniesiona do powiatu będzińskiego w woj. ¶l±skim. W latach 1922-1939 istniało pierwsze polskie województwo ¶l±skie, które miało status obszaru outonomicznego w kraju - było ono złożone jedynie w ziem ¶l±skich, przyznanych Polsce w 1922 roku. W latach 1945-1950 istniało województwo ¶l±sko-d±browskie, którego obszar po czę¶ci pokrywał się z dzisiejszym województwem ¶l±skim - zostało ono podzielone na póĽniejesze województwa katowickie i opolskie. GEOGRAFIA. Położenie: Województwo ¶l±skie jest położone na południu Polski, nad górn± Wisł±, Odr± i Wart± i graniczy z Czechami i Słowacj±. Pod względem geograficzno-fizycznym na terenie tego województwa znajduj± się: Wyżyna ¦l±ska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Pagóry Jaworznickie, Kotlina O¶więcimska, Płaskowyż Głubczycki, Płaskowyż Rybnicki, Beskid ¦l±ski, Beskid Żywiecki, Beskid Mały, Kotlina Żywiecka. Geografia historyczna - podział powierzchni województwa ¶l±skiego: 48% - Górny ¦l±sk należ±cy do ¦l±ska (¦l±sk Cieszyński, ziemia pszczyńska, Górno¶l±skie Zagłębie Węglowe: ziemia lubliniecka, ziemia bytomska, ziemia katowicko-mysłowicka, ziemia rybnicko-raciborska, ziemia toszecko-gliwicka), 46% - ziemia krakowska należ±ca historycznie do Małopolski (Zagłębie D±browskie, Żywiecczyzna, ziemia częstochowska), 7% - ziemie należ±ce historycznie do Wielkopolski (ziemia sieradzka, ziemia wieluńska). TRANSPORT I KOMUNIKACJA. Komunikacja: Przez województwo ¶l±skie przebiega szereg linii kolejowych. Silnie rozwinięta jest też sieć dróg. Biegnie tędy Autostrada A4, E40 (trasa europejska), E75 (trasa europejska) oraz kilkana¶cie dróg krajowych i dróg wojewódzkich. Budowana jest kolejna autostrada - A1. Znajduje się tu międzynarodowy port lotniczy Katowice-Pyrzowice. Komunikacja miejska to przede wszystkim KZK GOP i MZK Jastrzębie Zdrój. Transport kolejowy: Województwo ¶l±skie stanowi jeden z największych węzłów komunikacji kolejowej w Polsce - pasażerskiej i towarowej. Z katowickiego dworca kolejowego odjeżdżaj± poci±gi wszystkich kategorii, w tym EuroCity i InterCity, zapewniaj±ce poł±czenia z największymi miastami w Polsce oraz z Czechami, Słowacj±, Węgrami, Austri± i Niemcami. Duż± rolę odgrywaj± przewozy tranzytowe, także międzynarodowe. Funkcjonuj± tu cztery kolejowe przej¶cia graniczne: Zebrzydowice-Piotrowice, chałupki-Bogumin, Zwardoń-Skalite, Cieszyn-Czeski Cieszyn. Transport lotniczy: W odległo¶ci ok. 30 km na północ od centrum Katowic znajduje się międzynarodowy port lotniczy Katowice-Pyrzowice. Ma on terminal pasażerski oraz terminal cargo. Port obsługuje stałe poł±czenia rejsowe z ponad dwudziestoma lotniskami liniami lotniczymi: Air France, Centralwings, EuroLOT, LOT, Lufthansa, Wizz Air oraz Rainair. W województwie ¶l±skim znajduj± się też lotniska sportowe: w Katowicach (lotnisko Muchowiec), w Rybniku (lotnisko Gotartowice), w Gliwicach, Bielsku-Białej, Częstochowie. Transport wodny: Port Gliwice obecnie wraz ze stacj± kolejow±, terminalem celnym, wolnym obszarem celnym, baz± magazynow±, parkingami i biurami jest jednym z elementów ¦l±skiego Centrum Logistyki. Port w Gliwicach uważany jest za najnowocze¶niejszy i najbardziej uniwersalny port ¶ródl±dowy w kraju. Poprzez sieć kanałów i rzekę Odrę poł±czony jest on z siecia kanałów niemieckich (Berlin) oraz morzem Bałtyckim. OPIEKA MEDYCZNA. O¶rodki zdrowia: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 1 im. prof. Józefa Gasińskiego w Tychach, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 2 w Jastrzębiu-Zdroju, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 3 w Rybniku, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. ¶w. Barbary w Sosnowcu, Wojewódzki Szpital Zespolony im. prof. dr Witolda Orłowskiego w Częstochowie, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Naj¶więtszej Maryi Panny w Częstochowie, Miejski Szpital im. dr. T. Chałubińskiego w Częstochowie, Szpital Hutniczy w Częstochowie, Wojewódzki Szpital Zespolony w Częstochowie, Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Lublińcu, Szpital Wielospecjalistyczny w Jaworznie, Szpital MSWiA w Katowicach, 106 Szpital Wojskowy z Przychodni±-Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Gliwicach, Okręgowy Szpital Kolejowy w Katowicach, ¦l±skie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Częstochowskie Regionalne Centrum Chorób Serca i Naczyń, Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach, Beskidzkie Centrum Onkologii im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej, Centrum Psychiatrii w Katowicach, Wojewódzki Szpital Neuropsychiatryczny im dr Emila Cyrana w Lublińcu, Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku, Wielospecjalistyczny Szpital w Jaworznie, Wojewódzki Szpital Chorób Płuc im. dr Alojzego Pawelca w Wodzisławiu ¦l±skim, Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej w Piekarach ¦l±skich, Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny ¦l±skiej Akademii Medycznej w Katowicach, Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach ¦l±skich, Wojewódzki O¶rodek Lecznictwa Odwykowego i Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w Gorzycach, Górno¶l±skie Centrum Zdrowia Dziecka i Matki w Katowicach, Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu, Wojewódzki Zakład Opieki Zdrowotnej nad Matk±, Dzieckiem i Młodzież± w Częstochowie, Wojewódzkie Centrum Pediatrii Kubalonka w Istebnej, Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Jastrzębiu-Zdroju, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr. E. Hankego, ¦l±ski Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny im. gen. Jerzego Ziętka w Ustroniu, Zespół Wojewódzkich Przychodni Specjalistycznych w Katowicach, Szpital ¦l±ski w Cieszynie. PRZEMYSŁ. Górno¶l±ski Okręg Przemysłowy, zajmuj±cy centraln± czę¶ć województwa, jest najsilniej uprzemysłowionym obszarem Polski. W województwie wyróżniamy jeszcze podmioty: Rybnicki Okręg Węglowy, Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy, Bielski Okręg Przemysłowy, Częstochowski Okręg Przemysłowy, Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna, Gliwicka Specjalna Strefa Ekonomiczna. Zakłady przemysłowe: kopalnie węgla kamiennego: Jastrzębska Spółka Węglowa; huty żelaza i metali nieżelaznych: Huta Katowice, Huta Bankowa, Huta Częstochowa, Huta Będzin, Huta Łaziska; koksownie: Koksownia PrzyjaĽń, Koksownia Radlin; przemysł motoryzacyjny: Fiat Auto Poland w Bielsku-Białej i zakłady Opel GM w Gliwicach; przemysł chemiczny; przemysł włókienniczy - największe o¶rodki to Częstochowa i Lubliniec; przemysł materiałów budowlanych; przemysł energetyczny: Elektrownia Rybnik, Elektrownia Jaworzno III, Elektrownia Jaworzno II, Elektrownia Łagisza, Elektrociepłownia Będzin, Elektrownia Por±bka-Żar. Zasoby surowców mineralnych: pokłady węgla kamiennego, pokłady rud żelaza, pokłady rud cynku i ołowiu. NAUKA I O¦WIATA: Szkoły wyższe: Akademia Ekonomiczna, Akademia Muzyczna, Akademia Polonijna, Akademia Wychowania Fizycznego, Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Akademia Techniczno-Humanistyczna, Akademia im. Jana Długosza, Bielska Wyższa Szkoła Biznesu i Informatyki im. J. Tyszkiewicza, Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczo¶ci, Górno¶l±ska Wyższa Szkoła Handlowa, Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki, Górno¶l±ska Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Górno¶l±ska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczo¶ci, Międzynarodowa Szkoła Bankowo¶ci i Finansów, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna, wydział tańca współczesnego, Politechnika ¦l±ska, Wyższa Szkoła Lingwinistyczna, Politechnika Częstochowska, Polska Akademia Nauk, Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych, ¦l±ska Akademia Medyczna, Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Częstochowskiej, ¦l±ska Wyższa Szkoła Informatyki, ¦l±ska Wyższa Szkoła Zarz±dzania, Uniwersytet ¦l±ski, Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej, Wyższa Szkoła Bankowa, Wyższa Szkoła Administracji, Wyższa Szkoła Bankowo¶ci i Finansów, Wyższa Szkoła Bankowo¶ci i Finansów, Wyższa Szkoła Biznesu, Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji, Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna, Wyższa Szkoła Handlowa, Wyższa Szkoła Humanistyczna, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP, Instytut Pedagogiki, Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego, Wyższa Szkoła Sztuk Performatywnych, Wyższa Szkoła Sztuki Stosowanej, Wyższa Szkoła Techniczna, Wyższa Szkoła Technologii Informatycznych, Wyższa Szkoła Umiejętno¶ci Społecznych, Wyższa Szkoła Zarz±dzania i Nauk Społecznych, Wyższa Szkoła Humanitas, Wyższa Szkoła Zarz±dzania Marketingowego i Języków Obcych, Wyższa Szkoła Zarz±dzania Ochron± Pracy, Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, Wyższe ¦l±skie Seminarium Duchowne, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Prywatne Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, Prywatne Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych. KULTURA. Biblioteki: Biblioteka ¦l±ska. Muzea: Muzeum ¦l±skie, Muzeum Górno¶l±skie, Muzeum ¦l±ska Cieszyńskiego, Muzeum Zagłębia, Muzeum Górnictwa Węglowego, Tyskie Muzeum Piwowarstwa, Muzeum Maszyn Biurowych, Muzeum No¶ników Danych, Muzeum Prawa i Prawników Polskich, Muzeum Geologii Złóż, Muzeum Archidiecezjalne, Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów, Muzeum Najmniejszych Ksi±żek ¦wiata Zygmunta Szkocnego, Muzeum Biograficzne P. Stellera, Muzeum Sztygarka, Muzeum Historii Katowic, Muzeum Historii Jaworzna, Muzeum Dzwonków, Centralne Muzeum Pożarnictwa, Centrum Scenografii Polskiej, Górno¶l±ski Park Etnograficzny, ¦l±skie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, Izba ¦l±ska, Sztolnia Czarnego Pstr±ga, Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna, Skansen górniczy "Królowa Luiza", Skansen podziemny "Guido", Zabytkowa kopalnia "Ignacy", Państwowe Muzeum Wnętrz Zabytkowych, Muzeum Prasy ¦l±skiej, Skansen Zagroda Wsi Pszczyńskiej. Teatry: Teatr ¦l±ski, Teatr Zagłębia, ¦l±ski Teatr Tańca, Teatr Rozrywki, Teatr GuGalander, Teatr Ateneum, Teatr Korez, Teatr Cogitatur, Teatr Nowy, Teatr Locus, Teatr Iluzji, Teatr Domisol, Teatr Mały, Teatr Gry i Ludzie, Teatr Dzieci Zagłębia, Teatr Wielkie Koło, Teatr Peventorium, Teatr Lalki i Aktora "Arena", Gliwicki Teatr Muzyczny, Kinoteatr Rialto, Kinoteatr Tęcza, Kinoteatr Bałtyk, Kinoteatr X, Suka Off, Teatr Ziemi Rybnickiej, Teatr Polski, Teatr Lalek "Banialuka", Teatr im. Adama Mickiewicza, Teatr From Poland, Teatr im. Adama Mickiewicza. Muzyka: Filharmonia ¦l±ska, Filharmonia Zabrzańska, Filharmonia Częstochowska, Opera ¦l±ska, Estrada ¦l±ska, Rawa Blues Festiwal, Metalmania, Mayday Festiwal, Off Festival, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. G. Fitelberga, Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Wojskowych, Państwowy Zespół Pie¶ni i Tańca "¦l±sk". TURYSTYKA I WYPOCZYNEK. Beskid ¦l±ski jest terenem turystycznym, na jego terenie znajduj± się liczne o¶rodki sportów zimowych, a także bazy turystyczne oraz szlaki turystyczne. Województwo ¶l±skie jest miejscem o dużej liczbie jezior (szczególnie sztucznych) - wiele z nich umożliwia uprawianie sportów wodnych, np. zbiornik Pogoria w D±browie Górniczej czy Zalew Rybnicki w Rybniku. na terenie województwa ¶l±skiego znajduj± się tereny pieszych wędrówek, wspinaczki skałkowej oraz speleologii na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej tzn. Szlak Orlich Gniazd. Miejscowo¶ci wypoczynkowe województwa ¶l±skiego: Szczyrk, Ustroń, Wisła, Kroczyce, Istebna, Brenna, Korbielów, Zwardoń, Rudy. Obiekty turystyczne województwa ¶l±skiego: Klasztor na Jasnej Górze w Częstochowie, Zamek w Pszczynie, Zamek Piastowski w Gliwicach, Zespół klasztorno-pałacowy w Rudach, Zamek w Rybniku, Radiostacja gliwicka, Stare Miasto w Gliwicach, Zamek w Będzinie, Zamek w Chudowie, Zamek w Lublińcu, Zamek w Podzamczu koło Ogrodzieńca, Zamek w Olsztynie koło Częstochowy, Skansen górnictwa "Luiza" i "Guido" w Zabrzu, Kopalnia Rud Srebrono¶nych w Tarnowskich Górach, Skansen Kolei W±skotorowych w Rudach, Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach, Trójk±t Trzech Cesarzy w Mysłowicach, Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku w Chorzowie, Ko¶ciół pw. Wniebowzięcia Naj¶więtszej Maryji Panny w Rudach, Zabytki jurysdykcji karnej, Bazylika ¶w. Antoniego w Rybniku, Ko¶ciół ¶w. Mikołaja z XIII wieku w Lublińcu, Gotycki ko¶ciół pw. ¶w. Trójcy w Wodzisławiu ¦l±skim z II poł. XV w., Ko¶ciół ¶w. Katarzyny z 1534 r. w Rybniku, Kolegiata ¦w. Wojciecha i ¶w. Katarzyny z XVI w. w Jaworznie, Dwór obronny w Jastrzebiu-Zdroju, Park Zdrojowy w Jastrzębiu-Zdroju, Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej, Katedra ¶w. Mikołaja w Bielsku-Białej, Ko¶ciół ¶w. Jakuba w Lubszy k/Lublińca z XIV w., Stare Miasto w Cieszynie XIII-XX w., Góra Zamkowa w Cieszynie XI-XIX w., Kaplica Zamkowa na Górze Zamkowej w Cieszynie (Rotunda) XI/XII w., Relikty wieży ostatecznej obrony i fragmentów zamku w na Górze Zamkowej w Cieszynie XII-XVI w., Wieża "Piastowska" na Górze Zamkowej w Cieszynie XIV w., Ko¶ciół ¶w. Marii Magdaleny w Cieszynie z nekropoli± Piastów ¦l±skich XIII-XIX w. PRZYRODA. Na terenie województwa ¶laskiego znajduj± się kompleksy le¶ne, których historyczne i umowne nazwy to: Bory Niemodlińskie, Bory Stobrawskie, Lasy Lubliniecko-¦wierklanieckie, Lasy Raciborskie, Lasy Pszczyńskie. Parki krajobrazowe województwa ¶l±skiego: Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku, Babiogórski Park Narodowy, Park Krajobrazowy Beskidu Małego, Park Krajobrazowy Beskidu ¦l±skiego, Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich, Park Krajobrazowy Lasy nad Górn± Liswart±, Park Krajobrazowy Orlich Gniazd, Park Krajobrazowy Stawki, Załęczański Park Krajobrazowy, Żywiecki Park Krajobrazowy, Rezerwat przyrody Dolina Żabnika, Rezerwat sasanek. SPORT. Ważniejsze kluby sportowe województwa ¶l±skiego: AZS Częstochowa, AWF Mickiewicz Katowice, AZS AWF Katowice, AZS US Katowice, Błękitni Aniołów, GKS Katowice, HC GKS Katowice, Hetman Szopienice, HKS Szopienice, Rozwój Katowice, MK Katowice, MKS Pałac Młodzieży Katowice, Naprzód Janów Katowice, Policyjny Klub Sportowy Katowice, Sparta Katowice, D±b Katowice, EKS Katowice, FC Katowice, Górnik Katowice, KS Baildon Katowice, Pogoń Katowice, Zagłębie Sosnowiec, Czarni Sosnowiec, GKS Płomień Milowice, Victoria Lubliniec, K.P. Polska Energia SSA Sosnowiec, Piast Gliwice, Carbo Gliwice, Polonia Bytom, Szombierki Bytom, Górnik Miechowice, Rozbark Bytom, Stal Bobrek Bytom, Browary Tyskie Bobry Bytom, Zefir Bytom, Górnik Zabrze, Gwarek Zabrze, Walka Zabrze, Sparta Zabrze, Slavia Ruda ¦l±ska, Grunwald Ruda ¦l±ska, Urania Ruda ¦l±ska, GKS 71 Tychy, GKS Tychy, Ruch Chorzów, Raków Częstochowa, AKS Chorzów, Dynamit Chorzów, Alba Elcho Chorzów, Szczakowianka Jaworzno, Victoria Jaworzno, Vitoria Częstochowa, RKS Grodziec, ¦l±sk ¦więtochłowice, Naprzód Lipiny, KS Strzybnica, CKS 1924 CzeladĽ, Concordia Knurów, Ruch Radzionków, MMKS D±browa Górnicza, Sparta Lubliniec, ROW Rybnik, RKM Rybnik, RMKS Rybnik, TS Volley Rybnik, Odra Wodzisław, GKS Jastrzębie, Piast Cieszyn (obecnie Mieszko-Piast), KS Jastrzębski Węgiel, BKS Stal Bielsko-Biała, TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, KS Naprzód 23 Rydułtowy dawny GKS, KS Wisła Ustronianka, Włókniarz Częstochowa. PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY: Powiaty grodzkie województwa ¶l±skiego: Katowice, Częstochowa, Sosnowiec, Gliwice, Zabrze, Bytom, Bielsko-Biała, Ruda ¦l±ska, Rybnik, Tychy, D±browa Górnicza, Chorzów, Jaworzno, Jastrzębie-Zdrój, Mysłowice, Siemianowice ¦l±skie, Żory, Piekary ¦l±skie, ¦więtochłowice. Powiaty ziemskie województwa ¶l±skiego: powiat cieszyński, wodzisławski, będziński, bielski, żywiecki, tarnogórski, częstochowski, zawierciański, gliwicki, raciborski, pszczyński, mikołowski, kłobucki, lubliniecki, rybnicki, myszkowski, bieruńsko-lędziński. Miasta województwa ¶l±skiego: Katowice, Częstochowa, Sosnowiec, Gliwice, Zabrze, Bytom, Bielsko-Biała, Ruda ¦l±ska, Rybnik, Tychy, D±browa Górnicza, Chorzów, Jaworzno, Jastrzębie-Zdrój, Mysłowice, Siemianowice ¦l±skie, Będzin, Żory, Tarnowskie Góry, Piekary ¦l±skie, Racibórz, ¦więtochłowice, Zawiercie, Wodzisław ¦l±ski, Knurów, Mikołów, Cieszyn, Czechowice-Dziedzice, CzeladĽ, Myszków, Żywiec, Lubliniec, Czerwionka-Leszczyny, Pszczyna, Łaziska Górne, Rydułtowy, Bieruń, Pyskowice, Orzesze, Radlin, Radzionków, Lędziny, Ustroń, Skoczów, Pszów, Kłobuck, Wisła, Blachownia, Wojkowice, Poręba, Kalety, Imielin, Miasteczko ¦l±skie, Łazy, Sławków, Koniecpol, Szczyrk, Siewierz, KuĽnia Raciborska, Krzepice, Ogrodzieniec, Żarki, WoĽniki, Szczekociny, Toszek, Strumień, Wilamowice, Koziegłowy, Krzanowice, Pilica, So¶nicowice. WOJEWODOWIE. Wojewodowie ¦l±scy (1922-1939): Józef Rymer, Antoni Schultis, Tadeusz Koncki, Mieczysław Bilski, Michał Grażyński. Przewodnicz±cy Wojewódzkiej Rady Narodowej: Jerzy Ziętek. Wojewodowie ¦l±sko-D±browscy (1945-1948): Jerzy Ziętek, Aleksander Zawadzki. Wojewodowie Katowiccy (1952-1997): Bolesław Jaszczuk, Jerzy Ziętek, Stanisław Kiermaszek, Zdzisław Legomski, Henryk Lichoń, Roman Paszkowski, Tadeusz Wnuk, Wojciech Czech, Eugeniusz Ciszak. Wojewodowie ¦l±scy (1997-...): Marek Kempski, Wilibald Winkler, Lechosław Jarzębski, Tomasz Pietrzykowski, Zygmunt Łukaszczyk.


Województwo ¦l±sko-Małopolskie


Urz±d Województwa ¦l±skiego Beskidy Zobacz ¦l±sk, Górny i Dolny Zabytki Techniki Informator Kulturalny Metropolia Silesia-Dabrova